Technische verdieping: zoekstrategieën
In de vorige blogpost hebben we uitgelegd hoe Raadzaam met behulp van een knowledge graph structuur aanbrengt in raadsinformatie. Eén rijke databron waarin data uit verschillende systemen wordt geïntegreerd, aanvullende kennis wordt vastgelegd en de structuur van het raadsdomein wordt gemodelleerd.
In deze blogpost laten we zien hoe we met zoekstrategieën bepalen welke informatie relevant is voor verschillende soorten zoekvragen en hoe we die rangschikken.
Zoekstrategieën
Raadzaam gebruikt de informatie in de knowledge graph om verschillende zoektaken zo goed mogelijk te ondersteunen. Voor iedere zoektaak definiëren we een apart algoritme, of wat wij een zoekstrategie noemen. Dit doen wij in Desk, de toolset van Spinque voor het bouwen van zoekmachines.
Een zoekstrategie bestaat uit bouwblokken die concepten in de knowledge graph selecteren en rangschikken. Elk blok voert een bewerking uit op de data, zoals rangschikken, filteren, extraheren, transformeren, combineren of matchen.
De zoekstrategie die de agendapunten bij een specifiek raadsinstrument retourneert.
Een zoekstrategie levert zo een gerangschikte selectie van concepten op die relevant zijn voor een specifieke zoekvraag. In plaats van één algemene zoekstrategie, gebruikt Raadzaam meerdere strategieënen die zijn afgestemd op verschillende zoektaken. Hierdoor vinden gebruikers sneller de informatie die voor hen relevant is.
Voorbeeld 1: passende concepten selecteren
Dat Raadzaam verschillende zoektaken ondersteunt, komt duidelijk naar voren in de drie zoekingangen van de applicatie:
- raadsstukken
- wie zei wat
- toezeggingen
Tijdens het ontwerpproces bleek dat raadsleden in de voorbereiding op vergaderingen drie typen informatie zoeken:
- raadsstukken om te begrijpen hoe beleid tot stand is gekomen
- uitspraken van raadsleden om inzicht te krijgen in standpunten
- toezeggingen van wethouders om te controleren of deze zijn nagekomen
- het raadsvoorstel zelf (60%)
- het verslag (30%)
- de bijlagen (10%)
- het belang van een voorstel (bijvoorbeeld op basis van hoe vaak het is besproken in de raad of commissie, en/of het aantal amendementen en moties dat er op is ingediend)
- de mate van discussie (bijvoorbeeld op basis van de stemverhouding)
Via drie zoekingangen zijn verschillende concepten te vinden: raadsinstrumenten, uitspraken en toezeggingen.
De drie zoekstrategieën selecteren niet alleen verschillende concepten, maar bepalen ook de rangschikking op een andere manier.
Bij raadsstukken wordt de volledige context meegenomen. Niet alleen de tekst van het raadsinstrument, maar ook dat van bijlagen en gerelateerde instrumenten wordt meegewogen. In voorbeeld 2 wordt dit verder toegelicht.
Bij uitspraken wordt vooral gekeken naar de inhoud van de uitspraak.
Toezeggingen worden chronologisch gerangschikt en kunnen worden gesorteerd op de deadline.
Voorbeeld 2: context meenemen bij zoeken en rangschikken
Raadsvoorstellen zijn verbonden met veel verschillende documenten: het voorstel zelf, maar ook bijlagen zoals brieven, rapporten, verordeningen en visies. Na een vergadering komen daar notulen en eventueel transcripties bij.
De zoekstrategie voor raadsvoorstellen gebruikt niet alleen de tekst van het voorstel zelf, maar ook de inhoud van deze gerelateerde documenten.
Daardoor kunnen raadsvoorstellen worden gevonden op zoektermen die niet letterlijk in het voorstel staan. Bijvoorbeeld wanneer een project in de loop van de tijd een andere naam heeft gekregen, of wanneer relevante termen alleen voorkomen in bijlagen of notulen.
Gerelateerde bijlagen bij een raadsvoorstel.
Voorbeeld 3: de belangrijkste kenmerken zwaarder meewegen
Zoekstrategieën maken het mogelijk om per kenmerk te bepalen hoe zwaar dit meetelt in de relevantie.
Zo baseren we de relevantie van een raadsinstrument niet alleen op de volledige tekst, maar wegen we de titel en de inhoud afzonderlijk. Als een zoekterm in de titel voorkomt, krijgt een resultaat een hogere score.
Ook bij het meenemen van context passen we weging toe. Gerelateerde documenten worden bijvoorbeeld verdeeld in drie categorieën:
Het 'Mix' blok bepaalt welk gewicht het raadvoorstel, de bijlagen en het verslag krijgen (respectievelijk 0.6, 0.1 en 0.3).
Voorbeeld 4: meerdere kenmerken combineren
Naast inhoudelijke kenmerken kunnen ook andere factoren worden meegenomen in de rangschikking.
Zo willen raadsleden vaak recente informatie eerst zien. Daarom kennen we aan raadsinstrumenten een score voor recentheid toe, die wordt gecombineerd met andere relevantiecriteria.
Op dezelfde manier kunnen we rekening houden met:
Het begin van de zoekstrategie 'Search' die een score voor recentheid aan raadsinstrumenten toekent.
Dé zoekmachine voor raadsinformatie
Tijdens het ontwerpproces van Raadzaam hebben we intensief samengewerkt met raadsleden, fractiemedewerkers en raadsadviseurs. Hun kennis en werkwijze vormen de basis voor de zoekstrategieën.
Hierdoor is een zoekmachine ontstaan die is toegesneden op het raadsdomein en die gebruikers helpt om snel en gericht relevante informatie te vinden.
Als de informatiebehoefte verandert, kunnen we zoekstrategieën aanpassen of uitbreiden. Raadzaam blijft zich zo ontwikkelen als dé zoekmachine voor raadsinformatie.
Wat volgt
In een volgende blogpost laten we zien hoe we samen met UX designers van gemeente Utrecht de interface hebben ontworpen en hoe gebruikers toegang krijgen tot de zoekstrategieën en de resultaten.
Hoe Raadzaam precies toegang geeft tot de verschillende zoekstrategieën en de zoekresultaten presenteert, leggen we uit in een volgende blogpost waarin we laten zien hoe we samen met UX designers van gemeente Utrecht de interface hebben ontworpen.